ΚΕΝΤΡΟ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΓΡΟΤΩΝ ΣΤΟΝ ΕΡΥΜΑΝΘΟ
Από την καταγραφή των αναγκών στην αύξηση της αγροτικής παραγωγής
Ο Δήμος Ερυμάνθου είναι ένας, κατεξοχήν, αγροτικός Δήμος. Η γεωργία και η κτηνοτροφία αποτελούν μέρος της οικονομικής και κοινωνικής ζωής και μπορούν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση του πληθυσμού και στην ανάπτυξη της τοπικής οικονομίας.
Σήμερα, ο αγρότης βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα ολοένα και πιο σύνθετο περιβάλλον. Το αυξημένο κόστος παραγωγής, η ενέργεια, τα καύσιμα, τα λιπάσματα και τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα, η έλλειψη εργατικών χεριών, τα προβλήματα άρδευσης και οι ασθένειες των καλλιεργειών δημιουργούν σημαντικές πιέσεις. Ο σύγχρονος παραγωγός καλείται να γνωρίζει όλο και περισσότερα: νέες καλλιεργητικές τεχνικές, ψηφιακές εφαρμογές, γεωργία ακριβείας, προγράμματα χρηματοδότησης, επιδοτήσεις, τυποποίηση, πιστοποίηση, εμπορία και σύγχρονες μορφές διάθεσης των προϊόντων. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο Δήμος Ερυμάνθου θα μπορούσε να εξετάσει μια διαφορετική και περισσότερο ολοκληρωμένη προσέγγιση:
Προτείνεται, η δημιουργία ενός
ΚΕΝΤΡΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΓΡΟΤΩΝ ΕΡΥΜΑΝΘΟΥ
Ένα Κέντρο που δεν θα περιορίζεται στην απλή ενημέρωση των παραγωγών, αλλά θα λειτουργεί ως κόμβος γνώσης, εκπαίδευσης, υποστήριξης, διασύνδεσης και ανάπτυξης της αγροτικής παραγωγής.
Η βασική ιδέα: Ξεκινώντας, από τον ίδιο τον αγρότη
Η πρώτη και ίσως σημαντικότερη αρχή της πρότασης είναι ότι δεν πρέπει να αποφασίσουμε εκ των προτέρων τι χρειάζονται οι αγρότες.
Πρέπει πρώτα να τους ρωτήσουμε.
Για τον λόγο αυτό προτείνεται η δημιουργία μιας ειδικής:
Επιτροπής Καταγραφής και Αξιολόγησης των Αναγκών της Αγροτικής Παραγωγής του Δήμου Ερυμάνθου.
Η Επιτροπή θα μπορούσε να αποτελείται από εκπροσώπους του Δήμου(Προέδρους τοπικών Κοινοτήτων), γεωπόνους, αγρότες, συνεταιρισμούς και εκπροσώπους επιστημονικών και παραγωγικών φορέων.
Βασικό εργαλείο της θα είναι ένα οργανωμένο ερωτηματολόγιο προς τους παραγωγούς του Δήμου.
Σκοπός δεν θα είναι απλώς να καταγραφεί τι καλλιεργεί ο κάθε παραγωγός.
Το βασικό ζητούμενο θα είναι να απαντηθεί:
Ποια προβλήματα θεωρεί ο ίδιος ο αγρότης ότι περιορίζουν την παραγωγή του και τι χρειάζεται για να την αυξήσει;
Τι θα περιλαμβάνει το ερωτηματολόγιο;
Καταγραφή του είδους της παραγωγής, της έκταση, της παραγωγικότητας, του κόστος και των βασικών προβλημάτων κάθε εκμετάλλευσης.
Οι παραγωγοί θα καλούνται να αξιολογήσουν τη σημασία παραγόντων όπως:
- το κόστος λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων,
- το κόστος καυσίμων και ενέργειας,
- η διαθεσιμότητα και το κόστος του νερού,
- η έλλειψη εργατικών χεριών,
- η έλλειψη τεχνογνωσίας,
- οι ασθένειες και οι κλιματικοί κίνδυνοι,
- η έλλειψη μηχανημάτων,
- η χρηματοδότηση,
- η τυποποίηση,
- η εμπορία και διάθεση των προϊόντων.
Θα υπάρχει επίσης ένα κρίσιμο ερώτημα:
«Πιστεύετε ότι η παραγωγή σας μπορεί να αυξηθεί; Εάν ναι, κατά πόσο εκτιμάτε ότι μπορεί να αυξηθεί;»
Και ακόμη πιο σημαντικό:
«Εάν μπορούσατε να λύσετε μόνο τρία προβλήματα της αγροτικής σας εκμετάλλευσης, ποια θα επιλέγατε ώστε να αυξήσετε περισσότερο την παραγωγή και το εισόδημά σας;»
Οι απαντήσεις αυτές θα αποτελέσουν έναν πολύτιμο οδηγό για τον Δήμο.
Από τις απαντήσεις στη δράση
Τα αποτελέσματα του ερωτηματολογίου δεν πρέπει να παραμείνουν απλώς σε μια στατιστική καταγραφή.
Πρέπει να μετατραπούν σε συγκεκριμένο πρόγραμμα δράσης.
Εάν, για παράδειγμα, οι παραγωγοί αναδείξουν ως σημαντικότερο πρόβλημα το κόστος παραγωγής, το Κέντρο θα πρέπει να οργανώσει δράσεις για την ορθολογικότερη χρήση των εισροών και τη μείωση του κόστους.
Εάν αναδειχθεί η έλλειψη τεχνογνωσίας, θα οργανωθούν προγράμματα εκπαίδευσης στις σύγχρονες καλλιεργητικές μεθόδους.
Εάν το πρόβλημα είναι η διάθεση των προϊόντων, θα πρέπει να δοθεί έμφαση στην τυποποίηση, τη μεταποίηση, το marketing και την αναζήτηση νέων αγορών.
Η εκπαίδευση και η υποστήριξη δεν θα σχεδιάζονται με βάση αυτό που θεωρεί η Διοίκηση ότι χρειάζεται ο αγρότης, αλλά με βάση αυτό που ο ίδιος ο αγρότης δηλώνει ότι χρειάζεται, αρχικά.
Η Γεωργική Σχολή ως βασικός πυλώνας του Κέντρου
Στο πλαίσιο του Κέντρου θα μπορούσε να δημιουργηθεί και μια Γεωργική Σχολή Αχαΐας με διαδημοτικές αρμοδιότητες (Δήμος Ερυμάνθου, Δυτικής Αχαΐας, Αιγιαλείας, Καλαβρύτων), σε δεύτερο στάδιο ως αποτέλεσμα των ανακυπτουσών αναγκών αλλά και ως φορέας επίβλεψης και ενίσχυσης των κατά Δήμο Κέντρων υποστήριξης αγροτών.
Η Σχολή θα παρέχει πρακτική και θεωρητική εκπαίδευση σε θέματα όπως:
- σύγχρονες καλλιεργητικές τεχνικές,
- ελαιοκαλλιέργεια, αμπελουργία και δενδροκομία,
- κτηνοτροφία, μελισσοκομία
- ορθολογική λίπανση και φυτοπροστασία,
- διαχείριση νερού,
- γεωργία ακριβείας,
- ψηφιακές εφαρμογές,
- κοστολόγηση της παραγωγής,
- αγροτική επιχειρηματικότητα,
- τυποποίηση και πιστοποίηση,
- marketing και εμπορία,
- χρηματοδοτικά και αναπτυξιακά προγράμματα.
Ιδιαίτερη σημασία θα έχει η πρακτική εκπαίδευση.
Ένας μικρός εκπαιδευτικός ή πειραματικός αγρός θα μπορούσε να λειτουργεί ως χώρος όπου οι παραγωγοί θα βλέπουν στην πράξη νέες μεθόδους καλλιέργειας και θα μπορούν να συγκρίνουν αποτελέσματα π.χ <<αγροτόπολη Ερυμάνθειας>>.
Η συνεργασία με επιστημονικούς φορείς, και ιδιαίτερα με το Πανεπιστήμιο Πατρών, θα μπορούσε να προσδώσει στη δράση την απαραίτητη επιστημονική τεκμηρίωση.
Το Κέντρο ως «πρώτη στάση» του αγρότη
Ένα ακόμη σημαντικό χαρακτηριστικό του Κέντρου θα είναι η δυνατότητα του παραγωγού να απευθύνεται σε έναν συγκεκριμένο τοπικό φορέα όταν αντιμετωπίζει ένα πρόβλημα.
Για παράδειγμα:
«Υπάρχει ένα νέο πρόγραμμα. Αφορά και εμένα;»
«Πώς μπορώ να μειώσω το κόστος παραγωγής μου;»
«Υπάρχει κάποια νέα καλλιέργεια που θα μπορούσε να είναι κατάλληλη για την περιοχή;»
«Πού μπορώ να απευθυνθώ για τεχνική βοήθεια;»
«Πώς μπορώ να τυποποιήσω και να διαθέσω καλύτερα το προϊόν μου;»
Το Κέντρο δεν θα αντικαθιστά τον γεωπόνο, τον λογιστή, τον μελετητή ή τις αρμόδιες υπηρεσίες.
Θα λειτουργεί όμως ως κόμβος ενημέρωσης και διασύνδεσης, ώστε ο αγρότης να μην χρειάζεται να αναζητά μόνος του από πού θα πάρει την κατάλληλη πληροφορία ή υποστήριξη.
Μέτρηση της παραγωγικότητας
Η πρόταση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη αξία εάν συνοδεύεται από ένα σύστημα αξιολόγησης.
Το ερωτηματολόγιο θα μπορούσε να επαναλαμβάνεται ανά τακτά χρονικά διαστήματα.
Έτσι ο Δήμος θα μπορεί να συγκρίνει την κατάσταση πριν και μετά την εφαρμογή των δράσεων.
Αυξήθηκε η παραγωγή; Μειώθηκε το κόστος; Βελτιώθηκε η ποιότητα; Αυξήθηκε το εισόδημα; Δημιουργήθηκαν νέες παραγωγικές δραστηριότητες; Υπήρξε μεγαλύτερη συμμετοχή νέων ανθρώπων στην αγροτική οικονομία;
Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να δημιουργηθεί σταδιακά ένας Δείκτης Αγροτικής Παραγωγικότητας Ερυμάνθου, ο οποίος θα αποτυπώνει την πορεία της αγροτικής οικονομίας της περιοχής.
Μια επένδυση στο παραγωγικό μέλλον του Ερυμάνθου
Η δημιουργία ενός Κέντρου Υποστήριξης και Ανάπτυξης Αγροτών δεν θα πρέπει να αντιμετωπιστεί ως μια ακόμη διοικητική δομή.
Θα μπορούσε να αποτελέσει μια οργανωμένη επένδυση στη γνώση, στην παραγωγικότητα και στο εισόδημα των ανθρώπων της υπαίθρου.
Η σύγχρονη αγροτική ανάπτυξη δεν εξαρτάται μόνο από τις επιδοτήσεις. Εξαρτάται από το πόσο αποτελεσματικά χρησιμοποιούνται η γη, το νερό, η εργασία, η τεχνολογία, η γνώση και το κεφάλαιο και κυρίως από το εάν ο παραγωγός μπορεί να μετατρέψει τη γνώση σε καλύτερο και οικονομικά αποδοτικότερο αποτέλεσμα.
Η πρόταση, επομένως, μπορεί να συνοψιστεί σε μία απλή αλυσίδα:
Ο ΑΓΡΟΤΗΣ ΜΙΛΑ → Ο ΔΗΜΟΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΙ → Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΑΛΥΕΙ → ΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΙ → Η ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΕΙ → Ο ΑΓΡΟΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΖΕΙ → Η ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑ ΜΕΤΡΑΤΑΙ.
Αυτό θα μπορούσε να αποτελεί, ένα διαφορετικό μοντέλο για τον Δήμο Ερυμάνθου και όχι να περιμένουμε απλώς από τον αγρότη να προσαρμοστεί στις νέες, κάθε φορά, συνθήκες, αλλά να δημιουργήσουμε έναν τοπικό μηχανισμό που θα τον βοηθά να προσαρμοστεί, να ενημερωθεί, να εκπαιδευτεί, να καινοτομήσει και τελικά να παράγει περισσότερο και καλύτερα.
Το πρώτο βήμα είναι ίσως το απλούστερο:
Ερώτηση προς, τους ίδιους τους αγρότες του Ερυμάνθου τι χρειάζονται για να αυξήσουν την παραγωγή και το εισόδημά τους.
Από τις απαντήσεις τους μπορεί να ξεκινήσει ένας νέος σχεδιασμός για την αγροτική ανάπτυξη της περιοχής.
Ένα Κέντρο Υποστήριξης και Ανάπτυξης Αγροτών Ερυμάνθου.
Για μια αγροτική παραγωγή με περισσότερη γνώση, μεγαλύτερη παραγωγικότητα και καλύτερο εισόδημα.
Λογιστής Ά Τάξης-Οικονομολόγος
Γεώργιος Ι. Γκόλφης
Παρατίθεται:
ΔΗΜΟΣ ΕΡΥΜΑΝΘΟΥ
ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΑΓΡΟΤΩΝ
Καταγραφή αναγκών, προβλημάτων και δυνατοτήτων ανάπτυξης της αγροτικής παραγωγής
Σκοπός της έρευνας
Η παρούσα έρευνα αποσκοπεί στην καταγραφή, με τρόπο οργανωμένο και συγκρίσιμο, των πραγματικών αναγκών των αγροτών του Δήμου Ερυμάνθου. Τα αποτελέσματα μπορούν να αποτελέσουν βάση για τον σχεδιασμό ενός Κέντρου Υποστήριξης και Ανάπτυξης Αγροτών και μιας Γεωργικής Σχολής, με στόχο τη βελτίωση της παραγωγικότητας, τη μείωση του κόστους και την ενίσχυση του αγροτικού εισοδήματος.
Οδηγίες συμπλήρωσης
Συμπληρώστε με ✓ την απάντηση που σας εκφράζει. Όπου ζητείται βαθμολόγηση, χρησιμοποιήστε την κλίμακα 1–5. Στις ανοικτές ερωτήσεις μπορείτε να γράψετε ελεύθερα την άποψή σας. Το ερωτηματολόγιο μπορεί να συμπληρωθεί ανώνυμα.
Α. Στοιχεία παραγωγικής δραστηριότητας
1. Κύρια αγροτική δραστηριότητα:
☐ Ελαιοκαλλιέργεια
☐ Αμπελουργία
☐ Δενδροκαλλιέργεια
☐ Κηπευτικά
☐ Σιτηρά / αροτραίες καλλιέργειες
☐ Κτηνοτροφία
☐ Μελισσοκομία
☐ Άλλη: __________________________
2. Συνολική έκταση που καλλιεργείτε ή εκμεταλλεύεστε:
☐ Έως 20 στρέμματα
☐ 21–50
☐ 51–100
☐ 101–200
☐ Πάνω από 200
3. Η αγροτική δραστηριότητα αποτελεί:
☐ Κύρια πηγή εισοδήματος
☐ Συμπληρωματική πηγή εισοδήματος
☐ Δευτερεύουσα δραστηριότητα
4. Χρόνια ενασχόλησης με την αγροτική παραγωγή:
☐ Έως 5
☐ 6–10
☐ 11–20
☐ 21–30
☐ Πάνω από 30
Β. Προβλήματα και περιορισμοί της παραγωγής
5. Σε ποιον βαθμό περιορίζει την παραγωγή σας κάθε ένας από τους παρακάτω παράγοντες;
| Παράγοντας | 1 Καθόλου | 2 Λίγο | 3 Μέτρια | 4 Πολύ | 5 Πάρα Πολύ |
| Κόστος λιπασμάτων | ☐ | ☐ | ☐ | ☐ | ☐ |
| Κόστος φυτοπροστατευτικών | ☐ | ☐ | ☐ | ☐ | ☐ |
| Καύσιμα / ενέργεια | ☐ | ☐ | ☐ | ☐ | ☐ |
| Νερό / άρδευση | ☐ | ☐ | ☐ | ☐ | ☐ |
| Έλλειψη εργατικών χεριών | ☐ | ☐ | ☐ | ☐ | ☐ |
| Οδικό δίκτυο/Πρόσβαση | ☐ | ☐ | ☐ | ☐ | ☐ |
| Ασθένειες / φυτοϋγειονομικά προβλήματα | ☐ | ☐ | ☐ | ☐ | ☐ |
| Έλλειψη τεχνογνωσίας | ☐ | ☐ | ☐ | ☐ | ☐ |
| Μηχανήματα / εξοπλισμός | ☐ | ☐ | ☐ | ☐ | ☐ |
| Χρηματοδότηση | ☐ | ☐ | ☐ | ☐ | ☐ |
| Τιμές παραγωγού | ☐ | ☐ | ☐ | ☐ | ☐ |
| Εμπορία / διάθεση προϊόντων | ☐ | ☐ | ☐ | ☐ | ☐ |
| Άλλο | ☐ | ☐ | ☐ | ☐ | ☐ |
6. Ποια θεωρείτε τα τρία σημαντικότερα προβλήματα που περιορίζουν σήμερα την παραγωγή σας;
1. ______________________________________________________________
2. ______________________________________________________________
3. ______________________________________________________________
Γ. Δυνατότητα αύξησης της παραγωγής
7. Πιστεύετε ότι η παραγωγή σας μπορεί να αυξηθεί;
☐ Όχι
☐ Ναι, έως 10%
☐ Ναι, 10–20%
☐ Ναι, 20–30%
☐ Ναι, 30–50%
☐ Ναι, πάνω από 50%
☐ Δεν μπορώ να εκτιμήσω
8. Ποιοι παράγοντες θα μπορούσαν να συμβάλουν περισσότερο στην αύξηση της παραγωγής σας;
☐ Καλύτερη τεχνογνωσία
☐ Καλύτερη άρδευση
☐ Μείωση κόστους παραγωγής
☐ Καλύτερα μηχανήματα / εξοπλισμός
☐ Νέες καλλιεργητικές τεχνικές
☐ Νέες ποικιλίες
☐ Καλύτερη φυτοπροστασία
☐ Γεωργία ακριβείας / ψηφιακή τεχνολογία
☐ Περισσότερο εργατικό δυναμικό
☐ Χρηματοδότηση
☐ Καλύτερη οργάνωση και εμπορία
☐ Άλλο: __________________________
9. Αν μπορούσατε να λύσετε μόνο τρία προβλήματα της εκμετάλλευσής σας, ποια θα επιλέγατε ώστε να αυξήσετε περισσότερο την παραγωγή και το εισόδημά σας;
1. ______________________________________________________________
2. ______________________________________________________________
3. ______________________________________________________________
Δ. Κόστος παραγωγής και εισόδημα
10. Ποιο θεωρείτε το σημαντικότερο στοιχείο του κόστους παραγωγής σας;
☐ Εργασία
☐ Καύσιμα / ενέργεια
☐ Λιπάσματα
☐ Φυτοπροστατευτικά
☐ Νερό / άρδευση
☐ Μηχανήματα / συντήρηση/οδικό δίκτυο
☐ Άλλο: __________________________
11. Πιστεύετε ότι υπάρχει δυνατότητα ουσιαστικής μείωσης του κόστους παραγωγής σας;
☐ Ναι
☐ Όχι
☐ Δεν γνωρίζω
12. Ποια παρέμβαση θα είχε, κατά τη γνώμη σας, τη μεγαλύτερη επίδραση στο αγροτικό σας εισόδημα;
____________________________________________________________________________
Ε. Ενημέρωση, εκπαίδευση και τεχνογνωσία
13. Για ποια θέματα θα θέλατε να ενημερώνεστε συστηματικά;
☐ Επιδοτήσεις / χρηματοδοτικά προγράμματα
☐ ΚΑΠ και υποχρεώσεις παραγωγών
☐ Νέες καλλιέργειες / ποικιλίες
☐ Σύγχρονες καλλιεργητικές τεχνικές
☐ Φυτοπροστασία
☐ Διαχείριση νερού
☐ Μείωση κόστους παραγωγής
☐ Γεωργία ακριβείας / ψηφιακή γεωργία
☐ Τυποποίηση / πιστοποίηση
☐ Εμπορία / marketing
☐ Μεταποίηση / εξαγωγές
☐ Αγροτική επιχειρηματικότητα
☐ Άλλο: __________________________
14. Εάν λειτουργούσε Γεωργική Σχολή στον Δήμο Ερυμάνθου, θα συμμετείχατε;
☐ Ναι
☐ Όχι
☐ Ίσως
15. Ποια μορφή εκπαίδευσης θα προτιμούσατε;
☐ Πρακτικά μαθήματα
☐ Θεωρητικά σεμινάρια
☐ Επιδείξεις σε αγρούς
☐ Επισκέψεις σε πρότυπες μονάδες
☐ Διαδικτυακή εκπαίδευση
☐ Συνδυασμό των παραπάνω
ΣΤ. Κέντρο Υποστήριξης και Ανάπτυξης Αγροτών
16. Θα θεωρούσατε χρήσιμη τη δημιουργία ενός Κέντρου Υποστήριξης και Ανάπτυξης Αγροτών στον Δήμο Ερυμάνθου;
☐ Πολύ χρήσιμη
☐ Χρήσιμη
☐ Λίγο χρήσιμη
☐ Καθόλου χρήσιμη
17. Ποιες υπηρεσίες θα θέλατε να παρέχει το Κέντρο;
☐ Ενημέρωση για επιδοτήσεις και προγράμματα
☐ Γεωπονική ενημέρωση / τεχνική υποστήριξη
☐ Εκπαιδευτικά σεμινάρια
☐ Ενημέρωση για νέες τεχνολογίες
☐ Υποστήριξη σε τυποποίηση / πιστοποίηση
☐ Υποστήριξη σε εμπορία / διάθεση
☐ Διασύνδεση με επιστημονικούς φορείς
☐ Διασύνδεση με χρηματοδοτικά εργαλεία
☐ Ενημέρωση για νέες καλλιέργειες
☐ Άλλο: __________________________
18. Πόσο συχνά θα χρησιμοποιούσατε ένα τέτοιο Κέντρο;
☐ Συχνά
☐ Μερικές φορές τον χρόνο
☐ Σπάνια
☐ Μόνο όταν προκύπτει συγκεκριμένο πρόβλημα
Ζ. Νέοι αγρότες και μέλλον της αγροτικής παραγωγής
19. Πιστεύετε ότι η αγροτική παραγωγή μπορεί να αποτελέσει ελκυστική επαγγελματική επιλογή για νέους στον Δήμο Ερυμάνθου;
☐ Ναι
☐ Όχι
☐ Ίσως
20. Τι θα βοηθούσε περισσότερο στην προσέλκυση νέων στην αγροτική παραγωγή;
☐ Καλύτερο εισόδημα
☐ Χρηματοδότηση / επενδυτικά προγράμματα
☐ Εκπαίδευση και τεχνογνωσία
☐ Νέες τεχνολογίες
☐ Μείωση κόστους παραγωγής
☐ Καλύτερη οργάνωση και εμπορία
☐ Πρόσβαση σε γη
☐ Άλλο: __________________________
Η. Ανοικτές ερωτήσεις
21. Ποιο θεωρείτε το σημαντικότερο πρόβλημα της αγροτικής παραγωγής στον Δήμο Ερυμάνθου;
____________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________
22. Ποια είναι η σημαντικότερη αλλαγή που θα θέλατε να γίνει στην περιοχή ώστε να αυξηθεί η παραγωγή;
____________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________
23. Εάν μπορούσατε να προτείνετε μία μόνο δράση στον Δήμο για τη στήριξη των αγροτών, ποια θα ήταν;
____________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________
24. Σε μία πρόταση: τι χρειάζεται ο αγρότης του Ερυμάνθου για να παράγει περισσότερο και να έχει καλύτερο εισόδημα;
____________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________
25. Θα προτείνατε στο παιδί/παιδιά σας και στους νέους γενικότερα, να ασχοληθούν με τον αγροτικό τομέα επαγγελματικά;
Θ. Προαιρετικά στοιχεία επικοινωνίας
Εάν επιθυμείτε να ενημερωθείτε για μελλοντικές δράσεις ή εκπαιδευτικά προγράμματα, μπορείτε προαιρετικά να αφήσετε στοιχεία επικοινωνίας:
Ονοματεπώνυμο: _________________________________________________
Τηλέφωνο / Email: ______________________________________________
☐ Επιθυμώ να ενημερώνομαι για τις σχετικές δράσεις.
Σας ευχαριστούμε για τη συμμετοχή σας.